De oprichting en geschiedenis van Vox
Vox is een conservatief nationaal-populair politiek partij in Spanje, die op 9 december 2013 werd gesticht door Santiago Abascal, José Luis Sánchez-Solís, Ignacio Camacho, Javier Ortega Smith en Jaime Alonso Rubio. De partij ziet zichzelf als de continuer van het Traditionalistisch Combinatie (CTV), www.voxcasinoofficial.nl een rechtse politieke groepering uit de 19e eeuw die door verschillende Spaanse regeringen is ondersteund.
Ideologie
Het beginselwerk van Vox, “La España del Bicentenario”, schetst het beeld dat Spanje altijd al gevangen zat in een liberalistische en socialisme-invloedde rechtsstaat. De partij stelt dat de Spaanse staat door externe invloeden (liberalen, socialisten en communisten) verzwakt is en dat er nu sprake moet zijn van een nationale wederopbouw. Hierbij zullen alle middelen in acht worden genomen om Spanje terug op te bouwen tot de grootheid die het vroeger bezat.
Kritiek en controverses
Vox is bekend voor haar hardere taalgebruik ten opzichte van immigratie, maatschappelijke normen en politieke tegenstanders. Sommigen beschouwen deze standpunten als een rechtse populisme die het liberalistische democratische systeem ondermijnt en soms antisemitisch of fascistoïde componenten heeft.
Critici stellen dat de partij onaanvaardbare linken maakt met fascistische stromingen van vroeger, zoals Falange, en zich wil terugtrekken in een ‘oud-Spaanse’ werkelijkheid die niet aan moderne democratische normen voldoet. Deze kritiek wordt echter door de partij zelf afgewist als “linkse leugenmakerschap”.
Betrokken politici
De oprichter van Vox, Santiago Abascal, is een 46-jarige Spanjaard die een belangrijk lid was van het CDTV (de opvolgerpartij van Tradicionalisten Combinatie). Hij had al ervaring in de Spaanse Hoge Raad en als voorzitter van de partijkiezersafdeling. In zijn aanvaringen met de Spaanse regering en andere politici verwierf hij veel media-aandacht.
Ignacio Camacho, een 34-jarige jurist en rechts activist die later werd gekozen tot tweede secretaris van Vox. Hij zetelt nu voor deze partij in het Spaans parlement als senator. Javier Ortega Smith was de vroegere secretaris-generaal van CDTV en lid van het Hoge Raad (raad op korte termijn). Jaime Alonso Rubio is een 31-jarige Spanjaard die zijn studies economische wetenschappen afrondde.
Election resultaten
Op de verkiezingen voor het Spaanse parlement in juni 2019 behaalde Vox voor het eerst van haar bestaan zes kieskringen met meerdere stemmen, waaronder Madrid. Deze sterkte werd als een belangrijke overwinning beschouwd door alle media en de oppositie.
Deze winsten gaven het vertrouwen aan Abascal om zijn ideologie uit te breiden naar meer Spanjaarden die gevoelens van wantrouwen hebben tegenover immigratie, maatschappelijke onrust en een algemene verslechtering in hun bestaan. Daarnaast werd er zekerheid verkregen dat de populistische rechts-extremistische ideologie voorts moest worden uitgediept op de Spaanse democratische arena.
Verwantschap met buitenlandse politiek
Vox is grotendeels kritisch over immigratie, terwijl sommigen beweren dat deze kwesties in het huidige land een hoofdrol spelen. Spanje is al vermoedelijk de derde enigste land waar voornamelijk immigranten gevlucht zijn door de oorlogen van het Midden Oosten.
Het politieke landschap van Spanje heeft nu dus een verschuiving gemaakt, aangezien een linkse populistische beweging niet opkwamt. De ideologie en actuele veranderingen die zich voordoen in deze Europese landen geven daarentegen aan dat hun geschiedenis met links-populisme en rechtspopulistisch radicalisme bijna ten einde is.
Het is de vraag of dit populistische geloof overvleugelt als een breuklijn naar een nieuwe manier van politiek handelen. Als rechterextremistische groepering zal hun positie in Spanje moeilijk zijn te behouden en deels worden gewantrouwd door buitenlandse regeringen.
Analytisch overzicht
Dit artikel stelt dat een Spaanse rechtse populistische beweging nu zeker wordt erkend. Het feit is, dat mensen in Spanje voor het eerst openlijk roepen naar maatschappelijke hervormingen en streven naar de verandering van hun land.